Граѓанска наука

iNaturalist е платформата на која натуралистите и љубопитните луѓе од целиот свет ги запишуваат своите наоѓања и која ги собира набљудувањата за четирите видови кои се во центарот на 4PETHABECO: сивиот волк, кафеавата мечка, златниот чакал и евроазискиот рис.

Што е собрано досега?

Откако проектот започна во ноември 2025 година, учесниците придонесоа со над 8.000 набљудувања за четирите целни видови. Сивиот волк сочинува мнозинството; евроазискиот рис, кој е најреткиот од четирите видови во овој регион, е забележан во помалку од сто случаи – што само по себе е значаен резултат.

Граѓанската наука не го заменува систематското следење од страна на истражувачките институции – таа го проширува нивниот дострел. Една единствена фотографија од трага во долина, до која оваа година не стигнала ниту една истражувачка група, може да биде прв знак дека таму е присутен одреден вид, и тоа е токму онаа информација која го менува начинот на кој се управува со едно живеалиште.

Мапа на местата каде се забележани диви животни (iNaturalist)

Мапата на која се прикажани местата каде се забележани диви животни ги прикажува набљудувањата на диви животни направени од граѓани-научници преку платформата iNaturalist, за четири големи видови месојадни животни во рамките на проектот: сив волк, евроазиски рис, кафеава мечка и златен чакал.

Секоја точка претставува едно набљудување, кое може да се филтрира според видот и квалитетот на податоците – „Истражувачки степен“ (потврдено), „Потребно е идентификување“ (непотврдено) или „Случајно“. Временскиот лизгач ги прикажува набљудувањата по години, со опција за пауза/репродукција за анимирана претстава. Кликнувањето на точката ги отвора нејзините детали; засенчените области на позадината ја означуваат областа на проектот за да се добие контекст.

Бидејќи пријавите доаѓаат директно од јавноста преку платформата iNaturalist, овие податоци ги одразуваат актуелните извештаи од терен, а не планираните истражувања во рамките на проектот.

Како функционира

Не треба да бидете биолог и не треба да се пријавувате за ништо освен за бесплатен профил на iNaturalist.

Запишете ги вашите откритија

Фотографија од трага, забележување, знак за присуство – заедно со датумот и локацијата што вашиот телефон автоматски ги зачувува.

Заедницата помага во негово идентификување

Другите корисници, вклучувајќи ги и специјалистите, ја потврдуваат или ја коригираат идентификацијата. Набљудувањето со донесена согласност за идентификацијата станува корисни податоци.

Се вклопува во регионалната слика

Секое набљудување на четирите видови направено во рамките на проектната област се собира автоматски и ќе биде вклучено во геопорталот 4PETHABECO.