Σκοπός της πρωτοβουλίας για τα Ανοιχτά Δεδομένα και την Υπεύθυνη Ανταλλαγή Πληροφοριών είναι η προώθηση της διαφάνειας, της προσβασιμότητας, της δυνατότητας αναπαραγωγής των αποτελεσμάτων και της συνεργασίας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η κοινοποίηση δεδομένων παρακολούθησης μεγάλων σαρκοφάγων δεν δημιουργεί κινδύνους για τα ζώα, τα ενδιαιτήματα, τις τοπικές κοινότητες, τους ιδιοκτήτες γης ή τις τρέχουσες δραστηριότητες διατήρησης και έρευνας.
Τα δεδομένα που προκύπτουν από την παρακολούθηση θα πρέπει να διατίθενται στο ευρύ κοινό με τον πιο ανοιχτό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν είναι όλες οι πληροφορίες κατάλληλες ή απαραίτητο να είναι διαθέσιμες στο ίδιο επίπεδο λεπτομέρειας. Ειδικότερα, η ακριβής θέση ευαίσθητων καταγραφών μπορεί να απαιτεί περιορισμένη πρόσβαση, προκειμένου να αποφευχθούν παρεμβάσεις, διώξεις, παράνομη θανάτωση ή άλλες ανεπιθύμητες συνέπειες.
Επομένως, οι πρακτικές ανταλλαγής δεδομένων θα πρέπει να επιδιώκουν μια ισορροπία μεταξύ της ανοικτής πρόσβασης και της επιστημονικής διαφάνειας, καθώς και της υπεύθυνης προστασίας των ευαίσθητων πληροφοριών . Το επίπεδο πρόσβασης θα πρέπει να είναι ανάλογο με τον βαθμό ευαισθησίας των πληροφοριών και τις νόμιμες ανάγκες του χρήστη των δεδομένων.
Εν κατακλείδι, τα δεδομένα θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο προσβάσιμα, αλλά και να προστατεύονται επαρκώς.
Αρχές για τα ανοιχτά δεδομένα, ευαίσθητες πληροφορίες και επίπεδο πρόσβασης στα δεδομένα
Τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω της παρακολούθησης θα πρέπει να διατίθενται, στο μέτρο του δυνατού, για να υποστηρίζουν την επιστημονική έρευνα, τον σχεδιασμό δράσεων για τη διατήρηση της φύσης, τη διαχείριση, την εκπαίδευση και την ενημέρωση του κοινού. Οι πάροχοι δεδομένων θα πρέπει να επιδιώκουν να χρησιμοποιούν τυποποιημένες μορφές και σαφώς καθορισμένα μεταδεδομένα, προκειμένου να διευκολύνουν την ανταλλαγή και την επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων.
Στις περιπτώσεις που δεν είναι δυνατή η πλήρης δημοσιοποίηση των δεδομένων, ο λόγος για τον περιορισμό πρέπει να τεκμηριώνεται με σαφήνεια. Οι περιορισμοί θα πρέπει να βασίζονται σε σαφώς καθορισμένους λόγους που σχετίζονται με την προστασία, την ιδιωτικότητα, το νομικό πλαίσιο, την ηθική ή άλλους νόμιμους παράγοντες, και όχι σε περιττούς περιορισμούς στην πρόσβαση.
Οι συμφωνίες για την κοινή χρήση δεδομένων θα πρέπει να καθορίζουν, όπου αυτό είναι σχετικό, τον σκοπό της χρήσης των δεδομένων, τις ευθύνες των χρηστών των δεδομένων, τις προϋποθέσεις για την επαναδιανομή, τις απαιτήσεις για την αναφορά της πηγής και τις διαδικασίες για τη διαχείριση ευαίσθητων πληροφοριών.
Δεν θα πρέπει όλες οι πληροφορίες που συλλέγονται μέσω της παρακολούθησης να δημοσιοποιούνται με τη μέγιστη δυνατή χωρική ή χρονική ανάλυση. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις πληροφορίες που ενδέχεται να αυξήσουν τους κινδύνους για τα μεγάλα σαρκοφάγα ζώα ή για τους βιότοπούς τους.
Ευαίσθητες πληροφορίες μπορεί να περιλαμβάνουν, ανάλογα με το είδος και το πλαίσιο:
- ακριβείς τοποθεσίες φωλιών, περιοχές αναπαραγωγής, χώροι ανάπαυσης ή άλλες ευαίσθητες περιοχές·
- τοποθεσίες όπου βρίσκονται ιδιαίτερα ευάλωτα άτομα ή μικροί πληθυσμοί·
- ακριβείς τοποθεσίες όπου καταγράφηκαν θάνατοι ή παράνομες θανάτωσεις·
- τοποθεσίες στις οποίες βρίσκονται τα ζώα κατά τη διάρκεια ιδιαίτερα κρίσιμων περιόδων·
- πληροφορίες που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν την τοποθεσία των ζώων σε μη εξουσιοδοτημένα άτομα.
- προσωπικά στοιχεία σχετικά με τους παρατηρητές, τους ιδιοκτήτες γης ή άλλους συμμετέχοντες.
Επομένως, τα δημόσια σύνολα δεδομένων θα πρέπει να χρησιμοποιούν κατάλληλα μέτρα, όπως η χωρική ομαδοποίηση, η μειωμένη χρονική ανάλυση, η καθυστερημένη δημοσίευση ή ο ελεγχόμενος τρόπος πρόσβασης, όπου αυτό είναι απαραίτητο.
Επίπεδα πρόσβασης στα δεδομένα
Μια σταδιακή προσέγγιση στην πρόσβαση στα δεδομένα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να επιτευχθεί μια ισορροπία μεταξύ της διαφάνειας και της προστασίας των ευαίσθητων πληροφοριών. Για παράδειγμα, οι πληροφορίες μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως εξής:
Ανοικτά δεδομένα – πληροφορίες στις οποίες μπορεί κανείς να έχει ελεύθερη πρόσβαση και να τις χρησιμοποιεί ξανά χωρίς σημαντικό κίνδυνο.
Δεδομένα με περιορισμένη πρόσβαση – πληροφορίες που είναι διαθέσιμες σε αναγνωρισμένους ερευνητές, οργανώσεις που ασχολούνται με τη διατήρηση της φύσης, αρχές ή άλλους νόμιμους χρήστες, υπό καθορισμένες προϋποθέσεις.
Ευαίσθητα δεδομένα – πληροφορίες που απαιτούν υψηλότερο επίπεδο προστασίας, επειδή η δημοσιοποίησή τους θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικό κίνδυνο για τα ζώα, τα ενδιαιτήματα, τους ανθρώπους ή τις τρέχουσες δραστηριότητες διατήρησης της φύσης.
Οι περιορισμοί πρόσβασης θα πρέπει να επανεξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Οι πληροφορίες δεν θα πρέπει να παραμένουν υπό περιορισμό για περισσότερο χρόνο από ό,τι είναι απαραίτητο, όταν ο σχετικός κίνδυνος έχει μειωθεί.
Κυριότητα, αναφορά και αναγνώριση των δεδομένων
Οι πάροχοι και οι συνεισφέροντες δεδομένων θα πρέπει να λαμβάνουν την κατάλληλη αναγνώριση όταν τα δεδομένα τους χρησιμοποιούνται σε εκθέσεις, αξιολογήσεις, δημοσιεύσεις, χάρτες ή άλλα τελικά προϊόντα. Η αρχική πηγή των δεδομένων θα πρέπει να προσδιορίζεται με σαφήνεια και οι χρήστες των δεδομένων θα πρέπει να τηρούν τις συμφωνημένες προϋποθέσεις για την αναφορά της πηγής και την επαναχρησιμοποίηση.
Σε περιπτώσεις όπου η παρακολούθηση πραγματοποιείται από κοινού, θα πρέπει να καθοριστούν το συντομότερο δυνατό οι αρμοδιότητες για τη διαχείριση, την πρόσβαση, την ανάλυση και τη δημοσίευση των δεδομένων. Η συνεισφορά των ιδρυμάτων, των ερευνητών, των οργανώσεων για τη διατήρηση της φύσης, του προσωπικού που εργάζεται στο πεδίο και άλλων παρόχων δεδομένων θα πρέπει να αναγνωρίζεται κατάλληλα.
Υπεύθυνη Δημοσίευση και Επικοινωνία
Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης θα πρέπει να κοινοποιούνται με τρόπο που να υποστηρίζει τους στόχους διατήρησης και να αποφεύγει τυχόν ακούσιες αρνητικές συνέπειες. Οι χάρτες, οι φωτογραφίες, οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι εκθέσεις και οι επιστημονικές δημοσιεύσεις θα πρέπει να ελέγχονται για τον πιθανό κίνδυνο αποκάλυψης ευαίσθητων τοποθεσιών ή άλλων πληροφοριών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τα μεγάλα σαρκοφάγα ζώα.
Η δημόσια επικοινωνία θα πρέπει να διακρίνει μεταξύ των επιβεβαιωμένων ευρημάτων, των προκαταρκτικών πληροφοριών και των αβέβαιων παρατηρήσεων. Τα αποτελέσματα θα πρέπει να παρουσιάζονται με επιστημονικά υπεύθυνο τρόπο, αποφεύγοντας υπερβολικές διατυπώσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, τις αποφάσεις διαχείρισης ή τη φροντίδα μεμονωμένων ζώων.
Διασυνοριακή ανταλλαγή δεδομένων
Στην περίπτωση ειδών των οποίων οι πληθυσμοί εκτείνονται πέρα από τα εθνικά σύνορα, θα πρέπει να ενθαρρύνεται η ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των γειτονικών χωρών, προκειμένου να υποστηριχθεί η συντονισμένη παρακολούθηση και η προστασία. Όταν αυτό είναι εφικτό, οι χώρες και οι οργανισμοί θα πρέπει να συμφωνούν σε κοινή ορολογία, μορφές δεδομένων, ελάχιστα μεταδεδομένα, όρους πρόσβασης και διαδικασίες για την ανταλλαγή ευαίσθητων πληροφοριών.